SATIŞ SÖZLEŞMESİ
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
E-Yayınevinde 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde satış işlemleri yapılmaktadır.
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarini tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikalarin oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, birinci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici islemini kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunun uygulamasında;
- a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
- b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
- c) Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallari ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi mallari,
- d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal saglama dışındaki her türlü faaliyeti,
- e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
- f) Satıcı: TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYIN MATBAACILIK VE TİCARET İŞLETMESİ ni (Ostim OSB Mahallesi 1256 Cad. No:11 Yenimahalle - ANKARA, Tel: 0312 354 91 31 Faks: 0312 354 91 32, E-posta:bilgi@diyanetvakfiyayin.com.tr, Ostim V.D., 8790012627 V.No),
- g) Sağlayıcı: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kisileri,
- h) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasinda yapılan her türlü hukuki işlemi,
- i) Imalatçi-Üretici: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini üretenler ile mal üzerine kendi ayırt edici işaretini, ticari markasını veya unvanini koyarak satışa sunanlari,
- j) İthalatçı: Kamu tüzel kisileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarini yurt dışından getirerek satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
- k) Kredi veren: Mevzuatlari gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
- l) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satisini artırmak veya imajini yaratıp güçlendirmek amacıyla hazırlattığı, içinde firmasının ya da mal/hizmet markasının yer aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel işiyi,
- m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilanları reklam verenin duyduğu ihtiyaç doğrultusunda hazırlayan ve reklam veren adına yayınlanmasına aracılık eden ticari iletişim uzmanı gerçek ya da tüzel kişiyi,
- n) Mecra kuruluşu: Ticari reklam veya ilanı hedef kitleye ulaştıran iletişim kanallarının ya da her türlü aracın sahibi, işleticisi veya kiralayıcısı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
- o) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirilmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ilgili Bakanlık tarafından Resmî Gazete'de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
- p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunmasi amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların üst kuruluşlarını, İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması
Ayıplı mal
Madde 4- Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardinda veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir.
Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı saticiya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayip oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarindan biri ile birlikte ayıplı malın neden oldugu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanimdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.
Imalatçi-üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçi ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarindan dolayi müteselsilen sorumludur. Ayıplı malın neden oldugu zarardan dolayi birden fazla kimse sorumlu oldugu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satilan malın ayıplı oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz.
Bu madde ile ayiba karsi sorumlu tutulanlar, ayiba karsi daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemislerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yillik zamanasimina tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda bes yildir. Ayıplı malın neden oldugu her türlü zararlardan dolayi yapilacak talepler ise üç yillik zamanasimina tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldügü günden baslayarak on yil sonra ortadan kalkar. Ancak, satilan malın ayıbı, tüketiciden saticinin agir kusuru veya hile ile gizlenmisse zamanasimi süresinden yararlanilamaz.
Ayıplı malın neden oldugu zararlardan sorumluluga ilişkin hükümler disinda, ayıplı oldugu bilinerek satin alinan mallar hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz.
Satisa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajina, imalatçı veya satıcı tarafından tüketicinin kolaylikla okuyabilecegi sekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulmasi zorunludur. Yalnizca ayıplı mal satilan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satisina, tüketicinin bilebilecegi sekilde tahsis edilmis yerlerde bu etiketin konulma zorunlulugu yoktur. Malin ayıplı oldugu hususu, tüketiciye verilen fatura, fis veya satış belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayili Ürünlere Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun hükümleri uygulanir.
Bu hükümler, mal satisina ilişkin her türlü tüketici isleminde de uygulanir.
Ayıplı hizmet
Madde 4/A- Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilanlarında veya standardinda veya teknik kuralinda tespit edilen nitelik veya niteligi etkileyen niceliğine aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa edildigi tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı saglayiciya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönme, hizmetin yeniden görülmesi veya ayip oranında bedel indirimi haklarına sahiptir. Tüketicinin sözlesmeyi sona erdirmesi, durumun gereği olarak hakli görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarindan biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen sartlar çerçevesinde tazminat da isteyebilir. Sağlayıcı, tüketicinin seçtigi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Sağlayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren, ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden oldugu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarindan dolayi müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayıplı oldugunun bilinmemesi bu sorumlulugu ortadan kaldirmaz.
Daha uzun bir süre için garanti verilmemis ise, ayip daha sonra ortaya çikmis olsa bile ayıplı hizmetten dolayi yapilacak talepler hizmetin ifasindan itibaren iki yillik zamanasimina tabidir. Ayıplı hizmetin neden oldugu her türlü zararlardan dolayi yapilacak talepler ise üç yillik zamanasimina tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayıbı, tüketiciden saglayicinin agir kusuru veya hile ile gizlenmisse zamanasimi süresinden yararlanilamaz.
Ayıplı hizmetin neden oldugu zararlardan sorumluluga ilişkin hükümler disinda, ayıplı oldugu bilinerek edinilen hizmetler hakkinda yukaridaki hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet saglamaya ilişkin her türlü tüketici isleminde de uygulanir.
Satıştan Kaçınma
Madde 5- Üzerinde "numunedir" veya "satilik degildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticarî bir kurulusun vitrininde, rafinda veya açikça görülebilir herhangi bir yerinde teshir edilmesi halinde satıcı bu mallarin satisindan kaçinamaz.
Hizmet saglamada da hakli bir sebep olmaksizin kaçinilamaz.
Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satisini o mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayi veya ebat gibi kosullara ya da başka bir mal veya hizmetin satin alinmasina bagli kilamaz.
Diger mal satisi ve hizmet saglama sözlesmelerinde de bu hüküm uygulanir.
Sözleşmelerdeki haksiz şartlar
Madde 6- Satıcı veya saglayicinin tüketiciyle müzakere etmeden, tek tarafli olarak sözlesmeye koydugu, taraflarin sözleşmeden dogan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralina aykırı düsecek biçimde tüketici aleyhine dengesizlige neden olan sözlesme kosullari haksiz sarttir.
Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözlesmede yer alan haksiz sartlar tüketici için baglayici degildir.
Eger bir sözlesme sarti önceden hazirlanmissa ve özellikle standart sözlesmede yer almasi nedeniyle tüketici içerigine etki edememisse, o sözlesme sartinin tüketiciyle müzakere edilmedigi kabul edilir.
Sözlesmenin bütün olarak degerlendirilmesinden, standart sözlesme oldugu sonucuna varilirsa, bu sözlesmedeki bir sartin belirli unsurlarinin veya münferit bir hükmünün müzakere edilmis olmasi, sözlesmenin kalan kismina bu maddenin uygulanmasini engellemez.
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart sartin münferiden tartisildigini ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazili olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözlesmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve sözlesmede bulunmasi gereken sartlardan bir veya birkaçinin bulunmamasi durumunda eksiklik sözlesmenin geçerliligini etkilemez. Bu eksiklik satıcı veya sağlayıcı tarafından derhal giderilir.
Bakanlık standart sözlesmelerde yer alan haksiz sartlarin tespit edilmesine ve bunların sözlesme metninden çikartilmasinin saglanmasina ilişkin usul ve esaslari belirler.
Taksitle satış
Madde 6/A- Taksitle satış, satim bedelinin en az iki taksitle ödendigi ve malın veya hizmetin sözlesmenin düzenlendigi anda teslim veya ifa edildigi satim türüdür.
Taksitle satış sözlesmesinin yazili sekilde yapilmasi zorunludur. Sözlesmede bulunmasi gereken asgari kosullar asagida gösterilmistir:
- a) Tüketicinin ve satıcı veya saglayicinin isim, unvan, açik adresleri ve varsa erisim bilgileri,
- b) Malin veya hizmetin Türk Lirasi olarak vergiler dahil pesin satış fiyati,
- c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirasi olarak toplam satış fiyati,
- d) Faiz miktari, faizin hesaplandigi yillik oran ve sözlesmede belirlenen faiz oraninin yüzde otuz fazlasini geçmemek üzere gecikme faizi orani,
- e) Pesinat tutari,
- f) Ödeme plani,
- g) Borçlunun temerrüde düsmesinin hukuki sonuçlari.
Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözlesmede yer almasini saglamak ve taraflar arasinda akdedilen sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözlesmeden ayri olarak kiymetli evrak niteliginde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için ayri ayri olacak sekilde ve sadece nama yazili olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle satislarda; tüketici, borçlandigi toplam miktari önceden ödeme hakkına sahiptir. Tüketici ayni zamanda, bir taksit miktarindan az olmamak sartiyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı, taksitlerden birinin veya birkaçinin ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasini talep etme hakkini sakli tutmussa, bu hak; ancak saticinin veya saglayicinin bütün edimlerini ifa etmis olmasi durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düsmesi ve ödenmeyen taksit toplaminin satış bedelinin en az onda biri olmasi halinde kullanilabilir. Ancak saticinin veya saglayicinin bu hakkini kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarisinda bulunmasi gerekir.
Sözlesme sartlari tüketici aleyhine hiçbir sekilde degistirilemez.
Kampanyali satış
Madde 7- Kampanyali satış, gazete, radyo, televizyon ilanı ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara istirakçi kabul edilmesi ve malın veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapılan satimdir.
Kampanyali satislar Bakanligin izni ile yapilir. Bakanlık hangi tür satislarin izne tabi olacagini, ön ödeme, taksit miktari, teslim süresi, üretici firma garantisi, yatirilacak teminat ile kampanyali satislarda uyulması gereken usul ve esaslari tespit eder.
Ilan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatinin veya ifasinin hiç ya da gereği gibi yapilmamasi durumunda, satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçi ve 10 uncu maddenin besinci fikrasina göre kredi veren müteselsilen sorumludur.
Tüketici kampanyadan ayrilmaya karar verdikten sonra kampanyayi düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek sartiyla tüketicinin o ana kadar ödedigi tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayi düzenleyen, kampanyali satislarda düzenlenecek yazili sözlesmede, 6/A maddesinin ikinci fikrasinda belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitis tarihi" ve "mal veya hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve sekli"ne ilişkin bilgileri de içeren sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermek zorundadir.
Sözlesmede aksi kararlastirilmadikça, ön ödeme tutari, mal veya hizmetin satış bedelinin yüzde kirkindan fazla olamaz.
Kampanyali satislarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayi asamaz. Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre otuz aydir.
Tüketicinin ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın teslimi ya da hizmetin ifasi, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapilmak zorundadir.
Kampanyali taksitle satislarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanir.
Kapidan satış
Madde 8- Kapidan satış; isyeri, fuar, panayir gibi satış mekanlari disinda yapılan satimlardir.
Bakanlık, kapidan satış yapacaklarda aranilacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan kapidan satislari ve kapidan satislara ilişkin uygulama usul ve esaslarini belirler.
Bu tür satislarda; tüketici, teslim aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde mali kabul etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altina girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satiminda ise bu süre, sözlesmenin imzalandigi tarihten itibaren baslar. Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı, kapidan satış islemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altinda ödeme yapmasini veya borç altina sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulastigi andan itibaren yirmi gün içerisinde mali geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat kullanimi sebebiyle meydana gelen degisiklik ve bozulmalarindan sorumlu degildir.
Taksitle yapılan kapidan satislarda 6/A maddesi, kampanyali kapidan satislarda 7 nci madde hükümleri ayrica uygulanir.
Kapidan satislarda saticinin ve saglayicinin yükümlülügü
Madde 9- Kapidan satış sözlesmelerinde, sözlesmede bulunmasi gereken diğer unsurlara ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açiklayici bilgiler, cayma bildiriminin yapilacagi açik adres ve en az on alti punto ve koyu siyah harflerle yazilmis asagidaki ibare yer almak zorundadir:
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin teslim aldığı veya sözlesmenin imzalandigi tarihten itibaren yedi gün içerisinde mali veya hizmeti reddederek sözleşmeden cayma hakkinin var oldugunu ve cayma bildiriminin satıcı/saglayiciya ulasmasi tarihinden itibaren mali geri almayi taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip oldugu haklarinin da yazili bulundugu sözlesmeyi imzalar ve kendi el yazisi ile tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözlesmede yer almasini saglamak ve taraflar arasinda akdedilen sözlesmenin bir nüshasini tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmis bir sözlesmenin ve malın tüketiciye teslim edildigini ispat saticiya veya saglayiciya aittir. Aksi takdirde, tüketici cayma hakkini kullanmak için yedi günlük süre ile bagli degildir.
Mesafeli sözleşmeler
Madde 9/A- Mesafeli sözlesmeler; yazili, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlari kullanilarak ve tüketicilerle karsi karsiya gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye aninda veya sonradan teslimi veya ifasi kararlastirilan sözlesmelerdir.
Mesafeli satış sözlesmesinin akdinden önce, ayrintilari Bakanlikça çikarilacak tebligle belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri edindigini yazili olarak teyit etmedikçe sözlesme akdedilemez. Elektronik ortamda yapılan sözlesmelerde teyid işlemi, yine elektronik ortamda yapilir.
Satıcı ve sağlayıcı, tüketicinin siparisi kendisine ulastigi andan itibaren otuz gün içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden yazili olarak bildirilmek kosuluyla en fazla on gün uzatilabilir.
Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddî mallarin veya sunulan hizmetlerin teslimatinin ayıpsız olarak yapildigini ispatla yükümlüdür.
Cayma hakki süresince sözlesmeye konu olan mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altinda ödeme yapmasinin veya borç altina sokan herhangi bir belge vermesinin istenemeyecegine ilişkin hükümler disinda kapidan satislara ilişkin hükümler mesafeli sözlesmelere de uygulanir.
Satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulastigi tarihten itibaren on gün içinde almis oldugu bedeli, kiymetli evraki ve tüketiciyi bu hukukî islemden dolayi borç altina sokan her türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de mali geri almakla yükümlüdür.
Kredi kartlari
Madde 10/A- Kredi karti ile mal veya hizmet alimi sonucu nakdi krediye dönüsen veya kredi karti ile nakit çekim suretiyle kullanilan krediler de 10 uncu madde hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkinda 10 uncu maddenin ikinci fikrasinin (a), (b), (h) ve (i) bentleri ile dördüncü fikra hükmü uygulanmaz.
Kredi veren tarafından tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin ikinci fikrasinin (d) bendinde öngörülen ödeme plani hükmündedir. Dönemsel hesap özetinde yer alan asgari ödeme tutarinin vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici, 10 uncu maddenin (f) bendinde yer alan gecikme faizi disinda herhangi bir isim altinda yükümlülük altina sokulamaz.
Kredi veren faiz artirimini otuz gün önceden tüketiciye bildirmek zorundadir. Kredi veren tarafından artirilan faiz orani geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici bildirim tarihinden itibaren en geç altmis gün içinde tüm borcu ödeyip kredi kullanmaya son verdigi takdirde faiz artisindan etkilenmez.
Mal veya hizmetin kredi karti ile satin alindigi durumlarda, satıcı veya sağlayıcı, tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altinda ilave ödemede bulunmasini isteyemez.
Süreli yayinlar
Madde 11- Süreli yayin kuruluslarinca düzenlenen ve her ne amaç ve sekilde olursa olsun, bilet, kupon, istirak numarasi, oyun, çekilis ve benzeri yollarla süreli yayin disinda ikinci bir ürün ve/veya hizmetin verilmesinin taahhüt edildigi durumlarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afis, bayrak, poster, sözlü veya görüntülü manyetik bant veya optik disk gibi süreli yayincilik amaçlarina aykırı olmayan kültürel ürünler disinda hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve dagitimi yapilamaz. Bu amaçla kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya süresi altmis günü geçemez. Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından karsilanmasi istenemez.
Süreli yayin kuruluşu, kampanyaya ait reklam ve ilanlarında, kampanya konusu mal veya hizmetin Türkiye genelinde teslim ve ifa tarihlerine ilişkin programini ilân etmek ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim ve ifasini, kampanyanin bitiminden itibaren otuz gün içinde yerine getirmek zorundadir.
Kampanya süresince, süreli yayinin satış fiyati, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin yol açtigi maliyet artisi nedeniyle artirilamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü ve dagitimi bölünerek yapilamayacagi gibi, bu mal veya hizmetin ayrilmaz ya da tamamlayici parçalari da ayri bir kampanya konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin islemler bagimsiz bir kampanya olarak kabul edilir.
Süreli yayin kuruluslari tarafından düzenlenmeyen, ancak süreli yayinla dogrudan veya dolayli irtibatlandirilan kampanyalar da bu hükümlere tabidir.
Abonelik sözlesmeleri
Madde 11/A- Her türlü abonelik sözlesmelerine taraf olan tüketiciler, isteklerini saticiya yazili olarak bildirmek kaydiyla aboneliklerine tek tarafli son verebilirler.
Satıcı tüketicinin abonelige son verme istegini, yazili bildirimin kendisine ulastigi tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Süreli yayin aboneligine son verme istegi ise; yazili bildirimin saticiya ulastigi tarihten itibaren günlük yayinlarda onbes gün, haftalik yayinlarda bir ay, aylik yayinlarda üç ay sonra yürürlüge girer. Daha uzun süreli yayinlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayini müteakiben yürürlüge konulur.
Satıcı, abone ücretinin geri kalan kismini hiçbir kesinti yapmaksizin onbes gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
Fiyat etiketi
Madde 12- Perakende satışa arz edilen mallarin veya ambalajlarinin yahut kaplarinin üzerine kolaylikla görülebilir, okunabilir sekilde o malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat, üretim yeri ve ayirici özelliklerini içeren etiket konulmasi, etiket konulmasi mümkün olmayan hallerde ayni bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek sekilde uygun yerlere asilmasi zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarini gösteren listeler de birinci fikraya göre düzenlenerek asilir.
Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyati arasinda fark olmasi durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış yapilir.
Fiyati; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluslari veya kamu kurumu niteliginde meslek kuruluslari tarafından belirlenen mal veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatin üzerinde bir fiyatla satışa sunulmasi yasaktir.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin seklini, içerigini, usul ve esaslarini bir yönetmelikle düzenler. Bakanlık ve belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanmasi ve izlenmesine ilişkin isleri yürütmekle ayri ayri görevlidirler.
Garanti belgesi
Madde 13- Imalatçi veya ithalatçilar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi mallari için Bakanlikça onayli garanti belgesi düzenlemek zorundadir. Mala ilişkin faturanin tarih ve sayisini içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumlulugu satıcı, bayi veya acenteye aittir. Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren baslar ve asgari iki yildir. Ancak, özelligi nedeniyle bazi mallarin garanti sartlari, Bakanlikça başka bir ölçü birimi ile belirlenebilir.
Satıcı; garanti belgesi kapsamindaki mallarin, garanti süresi içerisinde arizalanmasi halinde mali isçilik masrafi, degistirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altinda hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici onarım hakkini kullanmissa, garanti süresi içerisinde sik arizalanmasi nedeniyle maldan yararlanamamanin süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin asilmasi veya tamirinin mümkün bulunmadiginin anlasilmasi hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diğer seçimlik haklarini kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçi müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin mali kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasindan kaynaklanan arizalar, iki ve üçüncü fikra hükümleri kapsami disindadir.
Bakanlık, hangi sanayi mallarinin garanti belgesi ile satilmak zorunda bulundugunu ve bu mallarin arizalarinin tamiri için gereken azami süreleri Türk Standartlari Enstitüsünün görüsünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Tanitma ve kullanma kilavuzu
Madde 14- Yurt içinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarinin tanitim, kullanım, bakim ve basit onarimina ilişkin Türkçe kilavuzla ve gerektiginde uluslararasi sembol ve isaretleri kapsayan etiketle satilmasi zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarindan hangilerinin tanıtma ve kullanım kilavuzu ve etiket ile satilmak zorunda bulundugunu ve bunlarda bulunmasi gereken asgari unsurlari Türk Standartlari Enstitüsünün görüsünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Satis sonrasi hizmetler
Madde 15- Imalatçi veya ithalatçilar, sattiklari, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi mallari için o malın Bakanlikça tespit ve ilân edilen kullanım ömrü süresince, yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle bakim ve onarım hizmetlerini sunmak zorundadirlar.
Imalatçi veya ithalatçilarin bulundurmalari gereken yedek parça stok miktari Bakanlikça belirlenir.
Ithalatçinin herhangi bir sekilde ticari faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanım ömrü süresince bakim ve onarım hizmetlerini, o malın yeni ithalatçisi sunmak zorundadir.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonlari kurulmasinin zorunlu oldugu ile servis istasyonlarinin kurulus ve isleyisine dair usul ve esaslari Türk Standartlari Enstitüsünün görüsünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Garanti belgesiyle satilmak zorunda olan bir sanayi malinin garanti süresi sonrasinda arizalanmasi durumunda, o malın Bakanlikça belirlenen azami tamir süresi içerisinde onarimi zorunludur.
Ticari reklam ve ilanlar
Madde 16- Ticari reklam ve ilânlarin kanunlara, Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kisilik haklarına uygun, dürüst ve dogru olmalari esastir.
Tüketiciyi aldatici, yaniltici veya onun tecrübe ve bilgi noksanliklarini istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenligini tehlikeye düsürücü, siddet hareketlerini ve suç islemeyi özendirici, kamu sagligini bozucu, hastalari, yaslilari, çocuklari ve özürlüleri istismar edici reklam ve ilânlar ve örtülü reklam yapilamaz.
Ayni ihtiyaçlari karsilayan ya da ayni amaca yönelik rakip mal ve hizmetlerin karsilastirmali reklamları yapilabilir.
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer alan somut iddialari ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler, reklamcilar ve mecra kuruluslari bu madde hükümlerine uymakla yükümlüdürler.
Reklam kurulu
Madde 17-Ticari reklam ve ilânlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve ilanları incelemek ve inceleme sonucuna göre, 16 nci madde hükümlerine aykırı reklam ve ilanları üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya ayni yöntemle düzeltme ve/veya para cezasi verme hususlarinda görevli bir Reklam Kurulu olusturulur. Reklam Kurulu kararlari Bakanlikça uygulanir.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemede; ülke kosullarinin yani sira, reklamcilik alaninda evrensel kabul görmüs tanim ve kurallari da dikkate alir.
Baskanligi, Bakanin görevlendirecegi ilgili Genel Müdür tarafından yürütülen Reklam Kurulu;
- a) Bakanlikça ilgili Genel Müdür Yardimcilari arasindan görevlendirilecek bir üye,
- b) Adalet Bakanliginca, bu Bakanlikta idari görevlerde çalisan hakimler arasindan görevlendirilecek bir üye,
- c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir üye,
- d) Yüksekögretim Kurulunun reklamcilik alaninda uzman üniversite ögretim elemanlari arasindan seçecegi bir üye,
- e) Türk Tabibleri Birligi Merkez Konseyinin görevlendirecegi doktor bir üye,
- f) Türkiye Barolar Birliginin görevlendirecegi avukat bir üye,
- g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliginin degisik sektörlerden görevlendirecegi dört üye,
- h) Türkiye’deki tüm gazeteciler derneklerinin kendi aralarindan seçecegi bir üye,
- i) Reklamcilar derneklerinin veya varsa üst kuruluslarinin seçecegi bir üye,
- j) Tüketici Konseyinin Konseye katilan tüketici örgütü temsilcileri arasindan seçecegi veya üst örgütlerinin görevlendirecegi bir üye,
- k) Türkiye Ziraat Odalari Birliginin görevlendirecegi bir üye,
- l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun görevlendirecegi bir üye,
- m) Türk Standartlari Enstitüsünden bir üye,
- n) Diyanet İşleri Baskanlığından bir üye,
- o) Türk Mühendis ve Mimar Odalari Birliginden bir üye,
- p) Isçi sendikalari konfederasyonlarindan bir üye,
- r) Memur sendikalari konfederasyonlarindan bir üye,
- s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müsavirler ve Yeminli Mali Müsavirler Odalari Birliginin görevlendirecegi bir üye,
- t) Ankara, Istanbul ve Izmir Büyüksehir Belediyelerinin kendi aralarindan seçecegi bir üye,
- u) Türk Eczacilar Birliginden bir üye,
- v) Türk Dis Hekimleri Birliginden bir üye,
olmak üzere yirmibes üyeden olusur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yildir. Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple bosaldigi takdirde bosalan yerlere üçüncü fikra esaslari dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapilir.
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldugu her zaman Baskanin çagrisi üzerine toplanir.
Kurul, Baskan dahil en az ondört üyenin hazir bulunmasi ile toplanir ve toplantiya katilanlarin çogunlugu ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonlari kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasini uygun görecegi kamu personeli, ilgili kamu kuruluslarinca görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakki ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti Maliye Bakanliginin uygun görüsü alinarak Bakanlikça belirlenir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.
Reklam Kurulu kararlari, tüketicilerin bilgilendirilmesi, aydinlatilmasi ve ekonomik çikarlarinin korunmasi amacıyla Reklam Kurulu Baskanliginca açiklanir.
Reklam Kurulunun görevleri, kurulus, çalisma usul ve esaslari ile sekretarya hizmetlerinin ne suretle yerine getirilecegi Bakanlık tarafından çikarilacak bir yönetmelikle belirlenir.
Tehlikeli mal ve hizmetler
Madde 18- Tüketicinin kullanimina sunulan mal ve hizmetlerin kisi beden ve ruh sagligi ile çevreye zararli veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu mallarin emniyetle kullanilabilmesi için üzerine veya ekli kullanım kilavuzlarina, bu durumla ilgili açiklayici bilgi ve uyarilar, açikça görülecek ve okunacak sekilde konulur veya yazilir.
Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin açiklayici bilgi ve uyarilari tasimasi gerektigini ve bu bilgi ve uyarilarin seklini ve yerini ilgili bakanlik ve diğer kuruluslarla birlikte tespit ve ilânla görevlidir.
Mal ve
Madde 19- Tüketiciye sunulan mal ve hizmetler; ilgili bakanliklar tarafından Resmî Gazete'de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan teknik düzenlemeye uygun olmalidir.
Ilgili bakanliklar, bu esaslara göre denetim yapmak veya yaptirmakla görevlidir. Mal ve hizmet denetimine ilişkin usul ve esaslar her bir ilgili bakanlikça ayri ayri tespit ve ilân edilir.
Tüketicinin egitilmesi
Madde 20- Tüketicinin egitilmesi konusunda örgün ve yaygin egitim kurumlarinin ders programlarina, Millî Egitim Bakanliginca gerekli ilaveler yapilir.
Tüketicinin egitilmesi ve bilinçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlikça tespit ve ilân olunur.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yargilama ve Cezaya Iliskin Hükümler
Tüketici mahkemeleri
Madde 23- Bu Kanunun uygulanmasiyla ilgili olarak çikacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakilir. Tüketici mahkemelerinin yargi çevresi, Hakimler ve Savcilar Yüksek Kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlikça açilacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftir. Tüketici örgütlerince açilacak davalarda bilirkisi ücretleri, 29 uncu maddeye göre kaydedilen özel ödenekten Bakanlikça karsilanir. Davanin, davali aleyhine sonuçlanmasi durumunda, bilirkisi ücreti 6183 sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre davalidan tahsil olunarak 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babi, Dördüncü Fasli hükümlerine göre yürütülür.
Tüketici davalari tüketicinin ikametgahi mahkemesinde de açilabilir.
Bakanlık ve tüketici örgütleri münferit tüketici sorunu olmayan ve genel olarak tüketicileri ilgilendiren hallerde bu Kanunun ihlali nedeniyle kanuna aykırı durumun ortadan kaldirilmasi amacıyla tüketici mahkemelerinde dava açabilirler.
Gerekli hallerde tüketici mahkemeleri ihlalin tedbiren durdurulmasina karar verebilir. Tüketici Mahkemesince uygun görülen tedbir kararlari, masrafi daha sonra haksiz çikan taraftan alinmak ve 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir kaydedilmek üzere, ülke düzeyinde yayinlanan gazetelerden birinde Basin Ilan Kurumunca ve ayrica varsa davanin açildigi yerde yayinlanan mahalli bir gazetede derhal ilân edilir.
Kanuna aykırı durumun ortadan kaldirilmasina yönelik Tüketici Mahkemesi kararlari ise masrafi davalidan alinmak üzere ayni yöntemle derhal ilân edilir.
Üretimin satisin durdurulmasi ve malın toplatilmasi
Madde 24- Satisa bir seri malın ayıplı olmasi durumunda Bakanlık, tüketiciler veya tüketici örgütleri, ayıplı seri malın üretiminin ve satisinin durdurulmasi ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatilmasi için dava açabilir.
Satisa sunulan bir seri malın ayıplı oldugunun mahkeme karari ile tespit edilmesi halinde, malın satisi geçici olarak durdurulur. Mahkeme kararinin teblig tarihinden itibaren en geç üç ay içinde malın ayibinin ortadan kaldirilmasi için üretici-imalatçı ve/veya ithalatçi firma uyarilir. Malin ayibinin ortadan kalkmasinin imkânsiz olmasi halinde mal, üretici-imalatçı ve/veya ithalatçi tarafından toplanir veya toplattirilir. Toplatilan mallar tasidiklari risklere göre kismen veya tamamen imha edilir veya ettirilir.
Satisa sunulan bir seri malın, tüketicinin güvenligini tehlikeye sokan ayip tasimasi durumunda, 4703 sayili Ürünlere Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun hükümleri saklidir.
Ayıplı mallari satin alan tüketicilerin ugradiklari maddî ve manevî zararlar nedeniyle dava açma haklari saklidir.
4 üncü maddenin altinci fikrasi hükümlerine tâbi bir seri ayıplı malın satışa arz edilmesi durumunda bu madde hükümleri uygulanmaz.
Olduklarindan farkli görünen mallar
Madde 24/A- Gida ürünü olmamalarina ragmen, sahip olduklari sekil, koku, görünüm, ambalaj, etiket, hacim veya boyutlari nedeniyle olduklarindan farkli görünen ve bu sebeple de tüketiciler tarafından gida ürünleriyle karistirilarak tüketicilerin sagligini ve güvenligini tehlikeye atan mallarin üretilmesi, pazarlanmasi, ithalati ve ihracati yasaktir.
Mal piyasaya sürülmüsse, 4703 sayili Ürünlere Iliskin Teknik Mevzuatin Hazirlanmasi ve Uygulanmasina Dair Kanun hükümleri uygulanir.
Oldugundan farkli görünen mali satin alan tüketicilerin ugradiklari maddi ve manevi zararlar nedeniyle dava açma haklari saklidir.
Cezalar
Madde 25-6 nci maddenin yedinci fikrasi uyarinca, Bakanlikça belirlenen usul ve esaslara aykiriligi tespit edilen her bir sözlesme için 50.000.000 lira para cezasi uygulanir.
4 üncü maddenin yedinci fikrasinda, 5 inci maddede, 6 nci maddenin altinci fikrasinda, 6/A maddesinde, 6/B, 6/C maddeleri uyarinca Bakanlikça belirlenen usul ve esaslarda, 7 nci maddenin besinci fikrasinda, 9 uncu maddede, 9/A maddesinde, 10 uncu maddede, 10/A maddesinde, 11/A maddesinin ikinci ve dördüncü fikralarina, 12, 13, 14, 15 ve 27 nci maddelerde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkinda 100.000.000 lira para cezasi uygulanir.
7 nci maddenin dördüncü ve altinci fikralari ile 8 inci maddede belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkinda 250.000.000 lira para cezasi uygulanir.
20 nci maddenin ikinci fikrasi uyarinca Bakanlikça tespit ve ilân olunan usul ve esaslara aykiriliga 500.000.000 lira para cezasi uygulanir. Aykirilik ülke düzeyinde yayin yapan radyo ve televizyonlarca gerçeklestirilmisse cezanin on kati uygulanir.
18 inci maddeye aykırı hareket eden üretici-imalatçı ve ithalatçi hakkinda 1.000.000.000 lira para cezasi, satıcı-sağlayıcı hakkinda ise bu cezanin beste biri uygulanir.
19 uncu maddenin birinci fikrasina aykırı hareket edenler hakkinda 2.000.000.000 lira para cezasi uygulanir.
11 inci maddeye aykırı hareket edenler hakkinda 5.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. Aykirilik ülke düzeyinde yayim yapan süreli yayin ile gerçeklesmisse cezanin yirmi kati uygulanir. Bakanlık, ayrica süreli yayin kurulusundan kampanyanin ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilânin durdurulmasini ister. Bu istege ragmen aykiriligin devami halinde, reklam ve ilânin durdurma zorunlulugunun dogdugu tarihten itibaren her sayi- gün için 100.000.000.000 lira para cezasi uygulanir. Bakanlık, kampanyanin ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilânin durdurulmasi talebi ile Tüketici Mahkemesine basvurur.
16 nci maddeye aykırı hareket edenler hakkinda üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya düzeltme ve/veya 3.500.000.000 lira para cezasi uygulanir. Reklam Kurulu, ihlalin niteligine göre bu cezalari birlikte veya ayri ayri verebilir. 16 nci maddeye aykirilik, ülke düzeyinde yayin yapan yazili, sözlü, görsel ve sair araçlar ile gerçeklesmis ise, para cezasi on kati olarak uygulanir.
7 nci maddenin yedinci ve sekizinci fikralarina aykırı hareket edenlere, kampanya konusu mal veya hizmetin fatura bedeli oranında para cezasi uygulanir. Kampanyayi düzenleyen, tüketici kampanyadan ayrildiginda, para iadesinde bulunursa bu ceza uygulanmaz.
7 nci maddenin ikinci fikrasina aykırı hareket edenlere, 7 nci madde hükümlerine uygun kampanya düzenlemeleri için bir hafta süre taninir. Bu sürenin bitiminde aykiriligin devam ettiginin tespiti halinde, bu hükme aykırı hareket edenlerle 24 ve 24/A maddelerinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere 50.000.000.000 lira para cezasi uygulanir.
Yukaridaki fikralarda belirtilen para cezalari, fiilin bir yil içerisinde tekrari halinde iki misli olarak uygulanir. Para cezalari her yil basinda 765 sayili Türk Ceza Kanununun ek 2 nci madde hükümleri uyarinca artirilir.
Bu Kanunda yazili fiiller hakkinda diğer kanunlarda da para cezasi öngörülmüsse agir olan ceza uygulanir.
Cezalarda yetki, itiraz ve zamanasimi
Madde 26- 25 inci maddenin bir, dört, yedi, sekiz, dokuz ve onuncu fikralarindaki cezalar Bakanlık tarafından, diğer fikralarindaki cezalar o yerin mülki amiri tarafından uygulanir.
Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezasi, idari niteliktedir. Bu cezalara karsi teblig tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanin yerine getirilmesini durdurmaz.
25 inci maddeye göre verilen para cezalari, Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarinin verilmesine ilişkin ceza zamanasimi süresi bir yildir. Zamanasimi süresi, bu Kanun hükümlerine aykırı fiilin islendigi tarihte baslar.
Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre, ihlalin sona erdigi ya da en son tekrarlandigi günden itibaren baslar. Karar aleyhine yargi yoluna basvurulmus olmasi tahsil zamanasimini keser.
Cezalar, cezayi vermeye yetkili merci tarafından yedi gün içerisinde ilgilinin mensup oldugu meslek kurulusuna bildirilir.
BESINCI KISIM
Çesitli Hükümler
Denetim
Madde 27- Bu Kanunun uygulamasında, Bakanlık müfettisleri ve kontrolörleri ile Bakanlikça ve belediyelerce görevlendirilecek personel; fabrika, magaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya satilan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme ve arastirma yapmaya yetkilidirler.
Bu Kanunun kapsamina giren hususlarda yetkili ve görevli kisi ve kuruluslara her türlü bilgi ve belgelerin dogru olarak gösterilmesi ve asil ve onayli kopyalarinin verilmesi zorunludur.
Laboratuar
Madde 28- Bakanlık ilaç, müstahzar, kozmetik ve gida maddeleri analizleri hariç olmak üzere, bu Kanunun uygulanmasi için resmi ve özel kuruluslarin kurulu bulunan laboratuvarlarindan yararlanabilir.
Bakanlikça yapılan denetimler sirasinda alinan numunelerin test ve muayeneleri resmi veya özel kurulus laboratuvarlarinda yaptirilabilir. Test ve muayene ücretleri 29 uncu maddedeki özel ödenekten karsilanir. Test ve muayene sonuçlarinin ilgili standarda veya teknik düzenlemeye aykırı çikmasi halinde buna ilişkin tüm giderler üretici veya ithalatçi tarafından ödenir. Bu giderler, 6183 sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Tahsil olunan test ve muayene ücretleri 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir kaydedilir.
Ödenek
Madde 29- Tüketici Konseyi, tüketici sorunlari hakem heyetleri ve Reklam Kurulunun kurulus ve çalismalarina ilişkin masraflar, tüketici dernekleri ve bunların üst kuruluslarina yapilacak maddi yardimlar, Bakanligin tüketicinin korunmasi amacina yönelik masraflari, sair harcamalar ve usul ve esaslari Maliye Bakanliginin uygun görüsü üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanliginca tespit edilecek miktarlarda personele yapilacak ek ödemede;
- a) Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten,
- b) Yeni kurulacak olan anonim ve limited sirket statüsündeki tüm ortakliklarin sermayelerinin ve sermaye artirimi halinde, artan kismin binde biri nispetinde yapilacak ödemelerden karsilanir.
(b) bendinde belirtilen gelirler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankasi nezdinde açilacak hesapta toplanir. Bu hesapta toplanan tutarlarin yüzde altmisi Sanayi ve Ticaret Bakanligi Merkez Saymanlik Müdürlügü hesabina, yüzde kirki Rekabet Kurumu hesabina her ay sonunda aktarilir.
Merkez Saymanlik Müdürlügü hesabina aktarilan tutarlar bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan Maliye Bakanliginca, Sanayi ve Ticaret Bakanligi bütçesinde mevcut veya yeni açilacak tertiplere özel ödenek kaydedilir.
Bakanlık bütçesine özel ödenek olarak kaydedilen tutarlardan bir kismi; en az bes yildir faaliyette bulunan ticari, siyasi ve idari kuruluslardan bagimsiz tüketici dernekleri ile bunların üst kuruluslarinin yapacagi faaliyetleri içeren projelerin desteklenmesinde kullanilir. Bu hesaptan, tüketici dernekleri ve bunların üst kuruluslarinin yönetim ve denetim kurullarinda görev alanlara huzur hakki ve maas adi altinda herhangi bir ödeme yapilamaz. Bu hesaptan yararlanacak tüketici dernekleri ve bunların üst kuruluslarinin tasiyacagi diğer kriterler, Sanayi ve Ticaret Bakanligi ile Maliye Bakanliginin birlikte hazirlayacagi bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu suretle özel ödenek kaydedilen miktarlardan yili içerisinde harcanmayan tutarlari ertesi yil bütçesine devren özel gelir ve özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakani yetkilidir.
Diger hükümler
Madde 30- Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanir.
Yönetmelikler ve diğer düzenlemeler
Madde 31- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayimi tarihinden itibaren bir yil içerisinde ilgili kamu kuruluslari, mesleki üst kuruluslar ve tüketici örgütlerinin görüsleri alinarak Bakanlikça çikarilir. Bakanlık, bu Kanunun uygulanmasiyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
Kaldirilan hükümler
Madde 32-3489 sayili Pazarliksiz Satis Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayili Ithal veya Yurt Içinde Imal Edilen Tasit Araçlari, Motor, Makina Alet ve Cihazlarin Tanitmalik ile Birlikte Satisi Hakkında Kanun, 3003 sayili Endüstriyel Mamulatin Maliyet ve Satis Fiyatlarinin Kontrolü ve Tespiti Hakkında Kanun yürürlükten kaldirilmistir.
Geçici Madde 1- Bu Kanunun yayimindan önce borçlunun temerrüdü nedeniyle ödenmeyerek icra takibi asamasina gelen veya icra takibine konu edilen kredi karti borçlari, temerrüt tarihindeki ana paraya, yillik yüzde elliyi geçmemek üzere gecikme faizi uygulanmak suretiyle oniki esit taksitte ödenir.
Kredi karti borçlari nedeniyle gerçeklestirilen her türlü takip, yukarida yer alan hükme göre ilk taksidin ödenmesiyle durur ve son taksidin ödenmesiyle birlikte tüm sonuçlariyla ortadan kalkar.
Bu madde hükümleri, tüketicinin kredi verene, Kanunun yayimi tarihinden itibaren otuz gün içinde yazili müracaat etmesi halinde uygulanir.
Yürürlük
Madde 33- Bu Kanunun; 29 nci maddesi ile geçici 1 inci maddesi yayimi tarihinde, diğer maddeleri ise yayimi tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 34- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
MESAFELI SÖZLESMELER UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELIKTE DEGISIKLIK YAPILMASINA DAIR YÖNETMELIK
MADDE 1 – 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayili Resmî Gazete de yayimlanan Mesafeli Sözlesmeler Uygulama Usul ve Esaslari Hakkında Yönetmeligin 4 üncü maddesine asagidaki (j) bendi eklenmistir:
"j) Sürekli ver tasiyicisi: Tüketicinin, kendisine kisisel olarak gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacina uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek sekilde kaydedilmesini saglayan ve kaydedilen bilgiye aynen ulasilmasina imkan veren her türlü araci,"
MADDE 2 – Ayni Yönetmeligin 5 inci maddesinin birinci fikrasinin birinci cümlesi asagidaki sekilde degistirilmis ve maddeye asagidaki fikra eklenmistir. "Tüketici, mesafeli sözlesmenin akdinden önce, asagidaki bilgilerin tamaminin yer aldığı bilgilendirme formunun verilmesi suretiyle, açik, anlasilir ve kullanilan iletişim vasitasina uygun bir sekilde bilgilendirilir." "Sözlü iletişim araçlarinin kullanilmasi durumunda, ayrica satıcı veya saglayicinin, kimligini ve görüsmenin ticari amacini her görüsmenin basinda tüketiciye açik bir biçimde bildirmesi zorunludur."
MADDE 3 – Ayni Yönetmeligin 6 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir.
MADDE 4 – Ayni Yönetmeligin 7 nci maddesinin birinci fikrasi asagidaki sekilde degistirilmistir: "Mesafeli sözlesmenin, tüketici tarafından kullanilabilir veya sürekli olarak erisilebilir başka bir sürekli veri tasiyicisiyla tüketiciye verilmesi zorunludur."
bir sürekli veri tasiyicisiyla tüketiciye verilmesi zorunludur." MADDE 5 – Ayni Yönetmeligin 8 inci maddesinin besinci fikrasi asagidaki sekilde degistirilmistir. "Satıcı veya saglayicinin 6 nci veya 7 nci maddede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, satıcı veya sağlayıcı en geç otuz gün içerisinde eksikligi giderir. Bu durumda yedi günlük süre, söz konusu eksikligin giderildigine dair bilginin yazili olarak tüketiciye ulastirildigi tarihten itibaren baslar. Aksi takdirde, tüketici cayma hakkini kullanmak için yedi günlük süre ile bagli degildir." MADDE 6 – Ayni Yönetmeligin 9 uncu maddesinin üçüncü fikrasi asagidaki sekilde degistirilmistir.
"Satıcı veya sağlayıcı mesafeli sözlesme konusu malın veya hizmetin tüketiciye teslimi veya ifasindan önce 5 inci maddede yer alan bilgiler ile 7 nci maddede yer alan sözlesmeyi tüketiciye vermek ve 6 nci maddede belirtilen yükümlülükler dahilinde ön bilgilerin teyidine ilişkin onayi almak zorundadir. Uyusmazlik halinde ispat külfeti satıcı veya saglayiciya aittir."
MADDE 7 – Bu Yönetmelik yayimi tarihinde yürürlüge girer.
MADDE 8 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakani yürütür.
Tüketici Korunması Hakkında Kanun’un 48. Maddesinde;
(4) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Her hâlükârda bu süre cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.
(5) (Değişik:24/3/2022-7392/7 md.) Oluşturdukları sistem ile satıcı veya sağlayıcı adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar, sistem aracılığıyla kurulan mesafeli sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülüklerin kullanım süresi boyunca tüketicilerin yönetmelikle belirlenen hususlara ilişkin talep ve bildirimlerini iletebilmelerine ve takip edebilmelerine elverişli bir sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür.
(6) (Ek:24/3/2022-7392/7 md.) Aracı hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet gösterenler aracılık ettikleri mesafeli sözleşmelere ilişkin olarak;[5]
- a) Tüketiciye ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden ve ispatından satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen,
- b) Veri girişinin satıcı veya sağlayıcı tarafından yapıldığı durumlar hariç olmak üzere, yönetmelikle belirlenen ön bilgilendirmede bulunması zorunlu hususlardaki eksikliklerden,
- c) Bu maddede yer alan hususlardan dolayı tüketicilerin satıcı veya sağlayıcılar ile yaptıkları işlemlere ilişkin kayıtların tutulmasından ve istenilmesi hâlinde bu bilgilerin ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile tüketicilere verilmesinden,
ç) Satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları aracılık hizmetine ilişkin sözleşmeye aykırı uygulamaları nedeniyle satıcı ve sağlayıcıların bu madde hükümlerine aykırı davranmasına sebep oldukları her bir işlemden,
- d) Satıcı veya sağlayıcı adına bedel tahsil etmesi hâlinde, mal veya hizmetin tüketiciye teslim veya ifası sonrası bedelin satıcıya veya sağlayıcıya aktarıldığı durumlar ile 11 inci ve 15 inci maddelerde yer alan hakların kullanımı hariç olmak üzere teslim veya ifa ile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen,
- e) Satıcı veya sağlayıcı onayı olmaksızın düzenledikleri kampanyalı, promosyonlu veya indirimli satışlarda, sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesinden,
- f) Ön bilgilendirmede yer alan hususlar ile reklamlarında yer alan bilgilerin uyumlu olmasından ve ispatından,
sorumludur.
(7) Mesafeli sözleşmelerde, kapsam dışı sözleşmeler, tüketici, satıcı ve sağlayıcı ile mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcının hak ve yükümlülükleri, cayma hakkı, bilgilendirme yükümlülüğü, teslimat ile diğer uygulama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinin 12.maddesinin 5. fıkrasında;
“Cayma hakkının kullanımında, satıcının iade için öngördüğü taşıyıcıya ilişkin bilgi ile bu taşıyıcıyla malın iadesi halinde teslim masrafını geçmemek üzere belirlenen iade masraf tutarına ve hangi tarafça karşılanacağına, öngörülenin dışında bir taşıyıcı ile malın iadesi halinde iade masrafını tüketicinin karşılayacağına ilişkin bilgilere 5 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında ön bilgilendirmede yer verilmemesi durumunda, söz konusu masraf satıcı veya sağlayıcı tarafından karşılanır. İade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcının, tüketicinin bulunduğu yerde şubesinin olmaması durumunda satıcı, ilave hiçbir masraf talep etmeksizin iade edilmek istenen malın tüketiciden alınmasını sağlamakla yükümlüdür. Platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde ise bu bilgilere 5 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında ön bilgilendirmede yer verilmemesi ya da belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesinin olmaması aracı hizmet sağlayıcıdan kaynaklanıyorsa söz konusu masraf ve yükümlülükler aracı hizmet sağlayıcı tarafından karşılanmak zorundadır.”
TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYIN MATBAACILIK VE TİCARET İŞLETMESİ
Adres : Ostim OBS Mahallesi 1256 Cad. NO.11 Yenimahalle - Ankara
Tel : 0312 354 91 31 Faks: 0312 354 91 32
E-posta: bilgi@diyanetvakfiyayin.com.tr
